Sözlük

#ABCDEFGHIKLMNOPRSTUVWZ
Terim Türkçe Karşılığı Açıklama
51% Attack %51 Saldırısı Blokzinciri üzerinde çalışan Bitcoin veya diğer bir kriptoparanın hash gücü oranının yarı seviyesinden yükseği olan %51'e sahip kişi veya kişilerin sistemi, işlemleri değiştirebilecek, bozabilecek şekilde etkilemesine denir.
Accumulation Akümülasyon Kriptopara fiyatının yükseliş ya da düşüş dalgalanmaları olmadan bir süre dar bir fiyat aralığında hareket etmesini ifade eder.
Address Adres Taraflar arasında kriptopara alımı ve gönderimi gerçekleştirmek üzere paylaşıma açık bir şekilde kullanılan ve alfa numerik karakterlerden oluşan güvenli tanımlayıcı niteliğindeki kod kümesini ifade eder.
Airdrop Bedelsiz Dağıtım Kriptopara proje ekiplerinin, ücretsiz olarak veya önceden belirlenmiş bazı şartları (talep formu doldurma, sosyal medya paylaşımı, beğenme vb.) yerine getiren kullanıcılara ücretsiz olarak kriptopara dağıtmasını ifade eder. Kullanıcıların cüzdanlarına gönderilen bu kriptoparaların kullanımı kısıtlanmış veya bazı şartlara (blokzincirinin yayına başlama, kriptopara alım satım platformunda listelenme vb.) bağlanmış olabilir.
Algorithm Algoritma Problem çözme ya da hesaplamada takip edilecek kurallar ya da uygulamalar bütününü ifade eder.
Altcoin Alternatif kriptopara Kronolojik olarak Bitcoin’den sonra ortaya çıkan ve Bitcoin teknolojilerinde faydalanarak ortaya çıkan tüm kriptopara birimlerini ifade eder.
Anti Money Laundering Kara Para Aklama Karşıtı Kara para aklama karşıtı yasaları ve bu yasaların çiğnenmesi sonucu gerçekleştirilen prosedürlerin tümünü ifade eder.
API (Application Programming Interface) Uygulama Programlama Arayüzü Uygulama veya web sitesi aracılığıyla verilen komutları arka planda çalışan yazılımlara aktaran bir araçtır.
Application Specific Integrated Circuit (ASIC) Uygulamaya Özgü Tümleşik Devre Belirli özel bir işlemi ya da görevi yerine getirmek için üretilen devrelere verilen isimdir. ASIC, tek bir işi yerine getirmek için hazırlanmış çipleri tanımlamak için kullanılır.
Arbitrage Arbitraj Platformlar arasındaki fiyat farklarından faydalanarak, fiyatın düşük olduğu platformdan alıp, fiyatın yüksek olduğu platformda satış yapma işlemlerini ifade eder.
ASIC Miner ASIC Madencisi ASIC madencileri tek bir algoritmaya göre programlanan ve kriptopara işlemlerini doğrulamak amacıyla matematiksel işlemler yapan cihazlardır. Örneğin Bitcoin madenciliği yapan bir ASIC madenciliği cihazı Bitcoin blokzincirinde gerçekleşen işlemleri doğrulamak için hesaplama yapar.
Asset Ownership Varlık Sahipliği Oyun dünyasında, oyuncuların kazandıkları dijital varlıklar üzerinde sahiplik hakkı olmasını ifade eder. GameFi projelerinde oyunların ve oyuncuların aksiyonlarının blokzinciri üzerine kaydedilmesi ile oluşur.
ATH (All Time High) Tüm Zamanların En Yüksek Değeri Bir kriptoparanın tarihinde ulaştığı en yüksek değeri ifade eder.
ATL (All Time Low) Tüm Zamanların En Düşük Değeri Bir kriptoparanın tarihinde ulaştığı en düşük değeri ifade eder.
Atomic Swap Atomik Takas / Zincirlerarası Takas Farklı blokzincirlerinde yer alan kriptoparaların, arada herhangi bir aracı olmadan takas edilebilmesine olanak sağlayan teknolojidir. İşlemler, çoklu imzalı cüzdanlar ve akıllı kontratlar aracılığıyla alıcı ve göndericinin onaylarıyla gerçekleştirilir.
Bag Çanta / Sepet Kriptopara portföyünü ifade eder.
Bag Holder Çantacı / Sepetçi Portföyünde bir veya daha fazla kriptoparayı uzun süreli olarak saklayan kullanıcıları ifade eder. Bu kullanıcılar, kriptoparaların fiyatları düşmesine rağmen satış yapmayı tercih etmezler.
Bear Trap Ayı Tuzağı Piyasa yükseliş trendindeyken, yani boğa piyasası varken, ilgili kriptoparanın fiyatının destek çizgisinden aşağıya hızlı bir düşüş göstererek bir ayı piyasası başladığı algısını yaratmasıdır.
Bearish Ayı Eğilimli Bir piyasanın ve piyasadaki finansal değerlerin düşmesine neden olabilecek haber, olay, kişi ve söylemleri ifade eder.
BIP (Bitcoin Improvement Proposal) Bitcoin İyileştirme Önerileri Bitcoin ağında gerçekleşecek yükseltme, iyileştirme ve geliştirme fikirlerinin yer aldığı, bu fikirlerin tartışıldığı süreci ifade eder. Merkezi bir otorite veya bir lider tarafından yönetilmez.
Bit Bit Bitcoin'in 1 milyon parçasından birini (0.000001 BTC) ifade eder. (Bkz. μBTC)
Bitcoin Bitcoin 2008 yılında Satoshi Nakamoto rumuzlu anonim kişi ya da grup tarafından deneysel olarak ortaya atılmış herhangi bir merkezi otoriteye bağlı olmaksızın kullanıcılar arasında aracısız olarak değer transferi sağlayan dijital ödeme yöntemidir. Ulusal para birimlerine alternatif olarak ortaya çıkmış ancak henüz Türk hukuku çerçevesinde resmi bir ödeme aracı olarak kabul görmemiştir. Sembolü ฿, kısaltması ise BTC‘dir.
Bitcoin ATM Bitcoin ATM Bitcoin transfer edip nakit para çekilebilmesine olanak sağlayan para çekme makineleridir. Bitcoin ATM'lerine Bitcoin transfer ederek ATM'den nakit para çekebilirsiniz. Destekleyen cihazlarda nakit para yatırarak, Bitcoin alabilmeniz de mümkündür.
Bitcoin Core Bitcoin Core Bitcoin ağı üzerinde Bitcoin düğümleri oluşturma ve Bitcoin'lerin depolanmasına yarayan bir yazılımdır.
Black Swan Siyah Kuğu Beklenilmeyen, ihtimal verilmeyen bir olayın gerçekleşme durumunu ifade eder.
Block Blok Belirli bir süre zarfında yapılmış olan işlemlere ilişkin işlem ve onay kayıtlarının tutulduğu şifrelenmiş veri kümesini ifade eder.
Block Explorer Blok Gezgini Blokzinciri üzerinde gerçekleşen işlemlerin tüm katılımcılar tarafından takip edilmesini sağlayan herkesin erişimine açık internet sitesini ifade eder. Bitcoin’in aşağıda ayırılmış) blok gezgini adresi https://blockchain.info/
Block Height Blok Yüksekliği Bir blokzincirinde ortaya çıkmış blok sayısını ifade eder. Örneğin, başlangıç bloğu sıfır yüksekliğine sahiptir.
Block Reward Blok Ödülü Bir blokta yer alan şifrelenmiş işlem kayıtlarının doğruluğunu matematiksel işlemler ile doğrulayan madenci/madencilere verilen teşvik ödülüdür.
Blockchain Blokzinciri Bloklar üzerinde verilerin değiştirilemez bir şekilde saklanmış olduğu devamlı olarak büyüyen merkeziyetsiz veritabanını ifade eder. Verilerin yer aldığı şifrelenmiş veri kümesi olan “blok” ile bu blokların hemen önceki bloklara şifrelenmiş imzalar yoluyla bir araya gelmesini ifade eden “zincir” ifadelerinin birleştirilmesiyle ortaya çıkmıştır.
Blockchain Game Blokzinciri Tabanlı Oyun Blokzinciri üzerinde çalışan oyunları ifade eder. Bu oyunlarda, oyun oynayan kullanıcıların, oyun platformlarında kazandıkları ve oluşturdukları eşyalar blokzincirinde saklanır.
Blockchain Platform Blokzinciri Platformu Kripto varlıkların üretilip dağıtılmasına ya da kullanıcıların birbirleri arasında dijital varlıkları takas edebilmesine aracılık eden çok amaçlı blokzincir. Ethereum, Waves, Neo vb.)
Bollinger Bands Bollinger Bantları John Bollinger tarafından geliştirilen, basit hareketli ortalamaları esas alan indikatörün adıdır.Bollinger bantları fiyatların göreceli olarak yüksek veya düşük olduğu hakkında fikir vermektedir. Bu indikatörün değerlendirmesine göre fiyat; üst banda yakınsa göreceli olarak yüksek, alt banda yakınsa göreceli olarak düşüktür.
BTC BTC Bitcoin’in kısaltmasını ifade eder.
Bug Bounty Ödül Avcılığı Kriptopara platformlarında veya kriptopara projelerinin kodlarında ya da uygulamalarında yer alan güvenlik açıklarını ve sistem hatalarını raporlayanların ödüllendirdiği süreci tanımlamak için kullanılır.
Bullish Boğa Eğilimli Bir piyasanın ve piyasadaki finansal değerinin yükselmesine neden olabilecek haber, olay, kişi ve söylemleri ifade eder.
Burned Coin Kullanılamayan kriptopara Üretilmiş ancak herhangi bir sebeple geliştiriciler ya da kullanıcılar tarafından kullanılamaz hale getirilmiş kriptopara miktarını temsil eder. Kriptopara bir kere yakıldıktan sonra tekrar transfer edilemez ya da harcanamaz.
Candlestick Chart Mum Grafiği Belirli bir zaman dilimini kapsayan grafiklerdir ve güncel trend hakkında bilgi sahibi olunmasını ağlayan bir teknik analiz yöntemidir. Piyasa hareketlerinin yükseliş veya alçalış trendini gösteren bir tablo ortaya koyar.
Cash Nakit para Tedavülde olan paranın fiziki basılı hali olan kağıtkâğıt veya madeni parayı ifade eder.
Central Ledger Merkezi kayıt defteri Finansal işlemleri kayıt altına alan ve banka gibi) merkezi bir yönetim tarafından yönetilen kayıt defterini ifade eder.
Centralized Merkezi Bir merkezden yönetilen ve az sayıda node’un tüm ağı kontrol altında tutabildiği yapıyı ifade eder.
Chain Split Zincir bölünmesi Bir blokzincirin teknik değişiklik ya da bir zorunluluk nedeniyle birden fazla kola ayrılmasını ifade eder.
Change Para üstü Bitcoin transferlerinde, gönderilen tutar, adreste bulunan tutardan az ise, gönderilen tutar ve işlem ücretinden arta kalan kısım para üstü) cüzdandaki başka bir adrese change address) gönderilir. Bunun nedeni, Bitcoin transferlerinde, değer transferi yapılırken sahipliğin transfer edilmesidir. Transfer edilen tutarın sahipliği, yeni sahibine aktarılırken, kalan tutar, sahipliğinin belirlenmesi için yeni bir adrese aktarılır.
Change Address Para üstünün gönderileceği adres Bitcoin transferlerinde, gönderilen tutar, adreste bulunan tutardan az ise, gönderilen tutar ve işlem ücretinden arta kalan kısım para üstü) cüzdandaki başka bir adrese gönderilir. Bu adres para üstü adresi olarak tanımlanır ve adresin kontrolü özel anahtarı) aynı kullanıcıdadır.
Cipher Şifre Veriyi özel veya gizli yollarla kodlayan ve bu kodu çözen kodlanmış algoritmayı ifade eder.
Circulating Supply Tedavüldeki miktar Bir kriptopara platformunda veya piyasasında dolaşımda olan ve kullanıcı cüzdanları arasında alışverişe konu olan toplam kriptopara değerini ifade eder.
Client İstemci Blokzincirinde işlem yapılmasına olanak sağlayan bir masaüstü, dizüstü bilgisayar ya da mobil cihaz üzerinde çalışan yazılım programını ifade eder.
Cloud Mining Bulut Madenciliği Madencilik cihazlarını çalıştırabilecek ve bu cihazları yönetebilecek teknik bilgi ve zaman konusunda yaşanabilecek zorlukları üstlenen, satın alma, konumlandırma, soğutma, cihaz bakımı gibi kriptopara madenciliğinin tüm aşamalarını yöneten şirketler tarafından kullanıcılara sunulan madencilik hizmetidir.
Co-Signer Eş-imzalayıcı Bir kriptopara cüzdanına kısmi erişim ve işlem yetkisi olan kişi ya da kuruluşu ifade eder.
Coin Koin Kendisine ait bir blokzinciri platformuna sahip olan ve bir projeden bağımsız olarak faaliyet gösterebilen, bir ödeme methodu olarak kullanılabilen para birimi benzeri dijital değer temsilini ifade eder.
Coin Burn Kriptopara Yakma İşlemi Kriptoparaların belirli bir kısmının, proje ekibi veya kriptopara sahibi tarafındna tekrar kullanılamaz hale getirilmesini ifade eder. Yakılan kriptoparalar dolaşımdaki toplam adedin azalmasına neden olur.
Cold Storage Soğuk depolama Kriptoparaların sürekli olarak barındırıldığı internete bağlı olmayan çevrimdışı ortamları ifade eder.
Cold Wallet Soğuk Cüzdan İnternet bağlantısı bulunmayan kriptopara saklama cüzdan türüdür. Kağıt cüzdan ve donanım cüzdan olmak üzere iki yaygın çeşidi vardır.
Confirmation Onay Bir işlemin başarılı şekilde şifrelenerek blokzincirine eklenmesi işlemini ifade eder. Kriptopara borsalarında madencilik sistemine bağlı olarak transfer işlemlerinin geçerli sayılabilmesi için gerekli olan onay adetleri farklılık gösterir. Örneğin, Bitcoin transferleri 2 onay ile doğrulanırken Ethereum transferleri 20 onay aldığında doğrulanmış sayılır.)
Consensus Tam mutabakat Blokzinciri üzerindeki katılımcıların işlemlerin geçerliliği ve defterlerin birbirlerinin kopyaları olduğuna dair fikir birliğine varmalarını ifade eder.
Consensus Algorithm Konsensüs Algoritması Ait olunan topluluk tarafından kabul edilmiş, bir grup veya sistemi yönetmek veya ortak bir fikirde uzlaşmak için alınmış kararlar bütünüdür. Tüm kullanıcıların eşit haklara sahip olması amaçlanır.
Consortium Blokchain Mutabakat blokzinciri Organizasyonel bir uzlaşmaya dayanan, “yarı özel” olan ve kontrollü bir kullanıcı grubuna sahip, ancak farklı organizasyonlarda çalışabilen blokzinciri yapısını ifade eder. Açık blokzinciri yapıları ile herkese açık blokzinciri yapılarının bir bileşimini ifade eder.
Crypto Kripto Gizlilik, kimlik denetimi, bütünlük gibi bilgi güvenliği unsurlarını sağlamak için çalışan matematiksel yöntemler bütününü ifade eder. Bitcoin işlemlerini doğrulamak ve güvenliğini sağlamak için kullanılır.
Cryptoassets Kriptovarlık Dağıtık defter teknolojisinin bir uygulaması olarak ortaya çıkan ve elektronik ortamda aktarım, saklama ve takas faaliyetlerine konu edilebilen bir değerin veya sözleşmeden doğan bir hakkın güvenli dijital ortamda kriptografik olarak temsilini ifade eder.
Cryptocurrency Kriptopara Merkezi otoritelerce kabul gören ödeme araçlarına eşler arası bir alternatif olarak ortaya çıkan ve bir değişim aracı olarak kullanılabilen kriptografik mekanizması ile güvence altına alınmış dijital ortamdaki bir değerin temsilini ifade eder.
Cryptographic Hash Function Kriptografik özet fonksiyonu Blokzincire yazılacak verilerin kriptografik şifreleme algoritmalarıyla şifrelenmesi, verinin belirli karakter sayısına indirilmesini ifade eder.. SHA256 algoritmasıyla şifrelenen her veri 64 karaktere indirgenir)
Cryptography Kriptografi Bir verinin içermiş olduğu bilgilerinin istenmeyen taraflarca erişilebilir olmasını engellemek amacıyla kullanılan şifreleme yöntemini ifade eder.
Cryptojacking Kripto madencilik saldırısı Siber saldırganların, cihazlara yükledikleri zararlı yazılımlar ile kullanıcının bilgisi dışında bilgisayar veya mobil cihazların işlemci veya grafik kartları kullanılarak kriptopara madenciliği yapmasını ifade eder.
Custodial Emanetçi Kriptopara cüzdanlarının özel anahtarlarını saklayarak güvenliğini temin etmek üzere servis sağlayıcı, kriptopara borsaları veya bir platform gibi üçüncü bir kişiye yetki verilmesini ifade eder. Bu üçüncü kişiler, özel anahtarları kullanıcı adına saklar ve kullanıcıya erişim için kullanıcı adı ve parola tanımlar.
Cyberworld Siber Dünya Bilgisayarların birbirleriyle iletişim halinde olduğu sistemi ifade eder. Çok oyunculu oyunlar farklı bilgisayarların kurduğu iletişim sayesinde gerçekleştiği için bir cyberworld örneğidir.
Cypherpunk Şifrepunk Gizliliği sağlamak için bir bilgisayar ağına erişirken şifreleme kullanan özellikle devlet yetkililerinden bir kişiyi ifade eder.
Dag Directed Acyclic Graph) Yönlendirilmiş asiklik grafik Bir uçtan başlayarak birbirine temas etmeden, aynı noktaya geriye dönmeden, tekrarlamadan uzayan eğriyi ifade eder.
Date Of Launch Çıkış (lansman) Tarihi Kriptopara arzı kapsamında halka arz edilecek olan token/jetonların ilk çıkış tarihini ifade eder.
Dead Cat Bounce Ölü Kedi Sıçraması Kriptopara fiyatının gözardı edilemeyecek bir düşüş hareketinden sonraki kısa süreli yükselişini ifade eder.
Death Cross Ölüm Kesişimi Teknik analizde kısa vadeli hareketli ortalama aşağı doğru eğilim gösterip uzun vadeli hareketli ortalamayı kestiğinde ayı piyasasını temsilen bir kriptopara biriminin fiyat trendinde düşüş sinyali olarak değerlendirilen yapıyı ifade eder.
DDoS Attack DDoS (Saldırısı) (İng. Distrubituted Denial-of-service Attack) Dağıtık Hizmet Reddi Saldırısı, web siteleri ya da servislerine, aynı anda birden fazla IP adresi üzerinden, çok sayıda cihaz ile eş zamanlı erişim istekleri göndererek, web sitesinin ya da servisinin sistem kaynaklarının tükenmesine ve kullanıcı isteklerine cevap verememesine neden olan siber saldırı türüdür.
Decentralized Merkezi olmayan Kontrolün tek merkezden gerçekleşmediği, dağıtık ve bağımsız yapıyı ifade eder.
Decentralized Applications (dApps) Merkeziyetsiz uygulamalar Merkezi olmayan bir ağ üzerinde çalışan uygulama. Uygulama tek bir sunucuda barındırılmak yerine ağa bağlı tüm sunucularda çalışır.
Decentralized Autonomous Organizations (DAO) Merkeziyetsiz otonom organizasyon Akıllı sözleşmelerde kodlanmış kuralların uygulandığı organizasyonu ifade eder.
Decentralized Exchange (DeX) Merkeziyetsiz borsa Merkezi bir kontrole ihtiyaç duymaksızın kriptopara ve diğer dijital varlıkların eşler arasında alım satım işlemlerini sağlayan platformu ifade eder.
Decentralized Finance (DeFi) Merkeziyetsiz Finans Merkezi otoritelere ihtiyaç duyulmadan, herhangi bir aracı kurum olmadan işlem yapılabilen finansal sistemleri ifade eder.
Decryption Deşifrelemek Şifrelemeyle okunamaz hale getirilmiş verilerin şifrelenmemiş formuna dönüştürülmesi işlemini ifade eder.
Delist Listeden Çıkarmak Bir alım satım platformunda yer alan finansal bir varlığın listeden çıkarılması ve o varlığa ait işlemlerin durdurulmasını ifade eder.
Deterministic Wallet Belirleyici Cüzdan Özel anahtarların, tohum adı verilen 12-24 kelimelik anahtar kelime grubu kullanılarak oluşturulduğu kriptopara cüzdanı. Anahtar kelime grubu elinizde olduğu sürece özel anahtarlarınıza ulaşabilir, kripto varlıklarınızı başka sağlayıcıların cüzdanlarına taşıyabilirsiniz.
Difficulty | Mining Difficulty Zorluk Derecesi Kriptopara üretiminde bir blok üretiminin süreceği zamanı ve doğrulama için çözülmesi gereken matematik probleminin zorluk derecesini ifade eder. Zorluk derecesi, sistemdeki işlemci gücüyle paraleldir, güç arttıkça zorluk artar, azaldıkça zorluk azalır. Zorluk derecesi eğrisi ise kriptoparanın yazılım evresinde ortaya konur.
Difficulty Bomb Zorluk Derecesi Patlaması Kriptopara üretim sürecini etkileyen zorluk derecesinin kısa süre içerisinde çok fazla artmasını ifade eder. Zorluk derecesinin aniden yükseldiği dönemlerde, kriptopara üretimi bir süre gecikebilir ve madencilerin gelirleri önemli ölçüde azalır.
Digital Commodity Dijital Emtia Dijital ortamda bir değeri temsil eden ve alım-satım işlemlerine konu edilebilen emtiaları ifade eder. Örneğin, Bitcoin bir dijital emtiadır.
Digital Currency Dijital para birimi Dijital ortamda mevcut olan para birimini ifade eder. Fiziki para birimleri ile benzerlik göstermekle beraber dijital ortamda anlık işlemlerin yapılmasını sağlar. Fiziki para birimleri ile alınıp satılabilen ürün ve hizmetler dijital para ile de aynı işlemlere konu olabilir ancak fiziki para birimlerinden farklı olarak sosyal ağlar, çevrimiçi platformlar ve oyunlarda özellikle tercih edilmektedir.
Digital Idenity Dijital kimlik Sahibini dijital ortamda tanımlamak üzere ad-soyad, doğum yeri, doğum tarihi gibi kimlik bilgilerini blokzinciri tabanlı depolayan ve barındırdığı bu kimlik verilerini doğrulayan dijital kodu ifade eder.
Digital Signature Dijital imza Dijital ortamda gerçekleştirilen işlemlerde adres sahibini doğrulayan ve temsil eden benzersiz kod kümesini ifade eder.
Distributed Dağıtık Verilerin belirli bir düzene ve merkeziyete bağlı olmaksızın konumlandırılmasına imkanimkân veren veri taşıma yapısını ifade eder.
Distributed Consensus Dağıtık Mutabakat Bir ağdaki tüm katılımcıların, merkezi bir otoriteye ihtiyaç duymaksızın, işlemlerin geçerliliğine dair fikir birliğine varmalarını ifade eder.
Distributed Ledger Dağıtık Defter Verilerin tek bir merkeze bağlı olmaksızın düzensiz ve düğümlerde dağılmış olarak depolandığı cüzdanları ifade eder. Bu cüzdanlar, herkesin erişimine açık olabileceği gibi erişim izinli yadayâda özel olarak da bulunabilir.
Distributed Ledger Technology (DLT) Dağıtık Defter Teknolojisi İşlemlerin yürütülmesi, onaylanması veya yetkilendirilmesi gibi faaliyetlerin merkezi bir otoriteye ihtiyaç duyulmaksızın tüm katılımcıların bağımsız bir ağda onaylaması ile düğümlerde tutulduğu teknolojiyi ifade eder.
Dollar Cost Averaging Dolar Maliyeti Ortalaması Bir finansal varlığa, belli zaman ve değer aralıklarında, devamlılık gösterecek şekilde oluşturulan yatırım modelini ifade eder.
Double Spending Çifte Harcama Kriptopara harcama işlemenin aynı sahiplik bilgisi ve aynı dijital imza ile birden fazla kez gerçekleştirilmesini ifade eder. Kriptopara faaliyetlerinin merkezi bir sistem tarafından doğrulanamamasının getirdiği risklerden biridir.
Dow Theory Dow Teorisi Dow teorisi teknik analizin kurulmasına temel sağlayan teoridir. Piyasanın uzun vadede hangi yöne gideceğini tahmin edip bu doğrultuda yerinde yatırımlar yapılmasını amaçlamayan görüşler öne sürmektedir. Altı temel ilkesi bulunmaktadır.
Dump Ani Fiyat Düşüşü Kriptopara fiyatının kısa zaman dilimi içerisinde, rutin piyasa hareketlerinin aksine hızla düşmesini ifade eder.
Dust Transactions Gereksiz transfer Blokzincirinde yer tutmakla birlikte finansal maliyeti oldukça az olan işlemleri ifade eder. Bu tip işlemlerin zincirde yer alması veri boyutunu arttırdığı için Bitcoin geliştiricileri tarafından bu yöndeki işlemleri kaldırmak üzere çalışmalar yapılmaktadır.
DYOR (Do Your Own Research) Kendi araştırmanızı yapın Bir kriptopara ile işlem yapmadan önce kullanıcının manipülasyona maruz kalmaması için kendi araştırmasını kendisinin yapmasını öneren söylemdir.
Emission (of Coin) Kriptopara emisyonu Herhangi bir kriptoparanın üretilme hızını ifade eder.
ERC-20 | ERC-721 ERC-20 | ERC-721 ERC-20, akıllı kontratlara kriptopara olarak kullanılmak üzere) jetonların entegre edilmesi için bir Ethereum jeton standardıdır. ERC-721 ise dönüşümsüz, bölünemez ve benzersiz jetonlar oluşturmak üzere 2017'de çıkarılmış bir diğer jeton standardıdır. ERC20 jetonları, kriptopara jetonları ERC721 jetonları ise değer jetonları olarak tanımlayabiliriz. ERC721 jetonları takas edilemez ama borç verilebilir ya da devredilebilir.
Escrow Emanet (Emanetçi) Escrow Agent (Emanetçi) veya Escrow Service (Emanet Hizmeti) yerine kullanılan terim, birbirini tanımayan veya aralarında güven birliği sağlamamış tarafların, alışveriş yaparken kullandıkları aracılık hizmetidir. Emanetçi kullanılan ticaretlerde alıcı, takasa konu olan ürün veya hizmetin ödemesini Emanetçi'ye gönderir. Satıcı, satmayı vaadeti ürünü alıcıya veya Emanetçi'ye gönderir veya hizmeti yerine getirir. Alıcı, hizmeti veya ürünü teslim aldığını doğruladıktan sonra Emanetçi, ödemeyi satıcıya iletir. Bu alışverişte taraflardan biri veya her iki taraf da Emanetçi'ye ödeme yapar.
Ether Ethereum Açık kaynak kodlu bir blokzinciri projesi olarak geliştirilen ve herkes tarafından erişilebilir olan Ethereum Sanal Makinası üzerinde faaliyet gösteren blokzinciri platformunu ifade eder.
Ethereum Improvement Proposals (EIP) Ethereum İyileştirme Önerileri Ethereum ağ yükseltmeleri ve uygulama standartlarının tartışıldığı ve geliştirildiği süreçleri ifade etmektedir.
Fake-out Kandırmak Bir grafik üzerinde gerçekleşeceği tahmin edilen bir fiyat hareketi beklentisi ile işlem gerçekleştirilmesi ama beklenen hareketin oluşmamasını ifade eder.
Fan Token Taraftar Jetonu Bir kişi ya da kuruma özel olarak oluşturulan jetonları ifade eder. Kullanıcılar, taraftar jetonlarına sahip olarak, taraftarı oldukları veya sempati duydukları kulüplere destek olabilir ve kulüplerin sağladığı maç bileti forma gibi ödüllere sahip olabilirler.
Faucet Musluk Belirli görevleri yerine İnternet sitelerinde vakit geçirerek reklamlara tıklayarak veya anket çözerek küçük miktarlarda kriptopara kazanma yöntemidir.
Fiat Currency İtibari Para İtibari para, ilgili devletin onay verip bastığı ve piyasaya sürdüğü kağıt ve madeni olarak basılabilen paradır. Türk Lirası, Amerikan Doları, Euro ve diğer ülkelerin para birimleri itibari para birimidir.
Fiat-Pegged Currency | Fiat-Backed Currency İtibari para destekli kriptopara Sabitlendiği ulusal para birimine göre değerlendirilen kriptoparaları ifade eder. Ortaya çıkış amacı değer istikrarsızlığını gidermektir. Örneğin, Tether 1:1 oranında Amerikan Doları’na endekslenmiştir. Bu nedenle 1 Tether her zaman 1 Amerikan Doları’na eşit miktarda değere haizdir.
Field Programmable Gate Away (FGPA) Alanda Programlanabilir Kapı Dizisi Düşük enerji tüketimi ve yüksek performans sağladığı ve algoritma bazlı kullanılabildiği için kriptopara madenciliğinde de kullanılan işlemcilerdir.
Financial Risk Finansal Risk Para, sermaye veya varlık kaybetme olasılığıdır. Birçok parametreden etkilenir ve çeşitli göstergeleri bulunur.
Flash Loan Flaş Kredi Borç alıp verme işleminin blokzinciri üzerine kaydedilip 15 saniye içinde alınan borcun geri ödendiği teminatsız kredi işlemini ifade eder.
FOMO (Fear of Missing Out) Fırsatları Kaçırma Korkusu Günümüzde yaşanan trendleri kaçırma korkusudur ve fırsatları kaçırma duygusudur. Kriptopara dünyasında ise kriptopara veya jetonu doğru zamanda alma veya doğru zamanda satma fırsatını kaçırma durumunu ifade eder.
Fork Çatallanma Bir blokzincirin teknik değişiklik ya da bir zorunluluk nedeniyle birden fazla kola ayrılması. Teknik değişiklik geriye doğru uyumlu olursa yumuşak çatallanma, uyumsuz olursa sert çatallanma olarak adlandırılır.
FUD Tedirginlik İngilizce "Fear uncertainty and doubt" kelimelerinin kısaltmasıdır. Kriptopara fiyatının düşeceğine dair duyulan korku, belirsizlik ve şüphe ile ortaya çıkan tedirginlik durumunu ifade eder.
Full Node Tam düğüm Doğrulama yaparken başka bir düğüme ihtiyaç duymayan, blokzincirinin tamamının kopyasına sahip olan düğümü ifade eder.
Fundamental Analysis Temel Analiz Bir kriptoparanın içerisinde bulunduğu koşullar, kriptopara projelerindeki gelişmeler, ekonomik koşullar, enflasyon veya faiz politikaları gibi genel bir resmi gösterebilecek unsurlara bakılır. Kriptopara varlığının gerçek değerinin belirlenmesi hedeflenir.
GameFi Oyun Finansı Game (oyun) ve Finance (finans) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Blokzinciri ve oyun endüstrisinin birleşimiyle ortaya çıkan bir finansal anlayıştır.
Gas Gaz hesaplama birimi Ethereum blokzincirinde işlemlerin gerçekleştirilmesi için ağ üzerinde ortaya çıkan işlem ücretlerinin hesaplanmasını ifade eder.
GEM GEM Değeri düşük ve popüler olmayan, bununla birlikte yükselme potansiyeli barındığına inanılan kriptoparalar için kriptopara topluluğu içerisinde kullanılan bir jargondur.
Genesis Block Başlangıç Bloğu Blokzincirin ilk bloğuna sıfırıncı blok) verilen isimdir. Bu blokta, kriptoparanın üretim şartları, üretim miktarı, üreticinin özel mesajı vb. bilgiler yer alır.
Gigahash Giga İşlemci Gücü Kriptopara madenciliğinde işlemci gücünü ifade etmek için kullanılan ölçü birimidir.
Gold-Backed Currency Altına endeksli kriptopara Karşılığı altın değerini temsil eden kriptopara birimini ifade eder.
Golden Cross Altın Kesişimi Teknik analizde kısa vadeli hareketli ortalamanın, uzun vadeli büyük bir hareketli ortalamayı yukarı doğru kestiği yapıyı ifade eder.
Governance Token Yönetişim Jetonu Blokzincirinde geliştirilen projelere kullanıcıların katılması ve projelerin yönetiminde söz sahibi olması için kullanılan jeton türünü ifade eder.
Halving Ödül yarılanması Bitcoin’in ilk çıkarıldığı andan, ilk 210.000 blokun çıkarılmasını takiben madencilere tanınan ödüllerin yarı yarıya inmesini ifade eder.
Hammer Candlestick Çekiç Mum Formasyonu Bir mum grafiğinde alt fitilin gövdeden en az iki kat daha uzun olduğu durumu ifade etmek için kullanılır. Bir kriptoparanın en dip noktadan sekmesinin sonucunda, fiyat grafiğinde çekiç şeklinde bir mum oluşur.
Hard Cap Üst limit Bir kriptopara arzı sürecinin ulaşması hedeflenen en üst yatırım miktarını ifade eder. Belirlenmiş olan bu üst limite ulaşılması ile daha fazla kriptopara fonlama faaliyeti yürütülmez.
Hard Fork Sert çatallanma Blokzincirindeki tüm düğümlerin benimsemesi gereken aksi takdirde ağdan ayrılmasını gerektirecek şekillerde doğrulama kurallarında da değişiklik yapılmasını ifade eder. Daha önce doğrulanmış bir işlemi geçersiz hale getiren veya doğrulanmamış bir işlemi geçerli kılan teknik değişikliği ifade eder.
Hardware Wallet Donanım Cüzdan Kriptopara varlıklarının yönetilmesini sağlayan özel anahtarlar bilgilerini internete erişimi olmayan şifreli çiplerde saklandığı cüzdan türüdür. Bilgisayar veya telefonuna bağlayabilen ve kolay taşınabilir fiziksel cihazlardır.
Hash Kriptografik özet Verileri rasgele bir sayı ve harf dizisine dönüştürmek için algoritmik bir işlem uygulanmasını ifade eder. Böylece, blokzincirine girilmek istenen veri, zincir içerisinde yer edinmesini sağlayan dijital bir parmak izi haline gelir.
Hash Power/Hash Rate İşlemci gücü Blok doğrulaması için tüm madencilerin sarf ettiği toplam işlemci gücünü ifade eder.
Hash Ribbons Hash Ribbons Hash Ribbons göstergesi; yatırımcıların, belirli bir zaman aralığında, bir fiyat grafiğinin en düşük olduğu anın yani dip seviyesinin belirlenmesi amacıyla kullandıkları bir teknik analiz metodudur.
Hidden Cap Gizli limit Koin arzına konu olan projenin geliştiricilerinin yatırımcılardan toplamayı hedefledikleri limiti ifade eder. Amacı, daha büyük yatırımcıların toplam sınırı doğru bir şekilde anlamaları ve bunun sonucunda da yatırımlarını ayarlamalarını engellemeksizin, daha küçük yatırımcıların para koymasına izin vererek oyun alanını eşitlemektir.
Hierarchical Deterministic Wallet Hiyerarşik belirleyici cüzdan HD Wallet)) Birden fazla kriptopara birimine ait özel anahtarların, tohum adı verilen 12-24 kelimelik anahtar kelime grubu kullanılarak oluşturulduğu cüzdan. Anahtar kelime grubu elinizde olduğu sürece özel anahtarlarınıza ulaşabilir, kripto varlıklarınızı başka sağlayıcıların cüzdanlarına taşıyabilirsiniz.
HODL Tutmak Kriptopara kullanıcıları arasında "satmadan uzun süreyle tutmak" anlamında kullanılır. Tutmak anlamında gelen Hold kelimesinin yanlış yazımı ile ortaya çıkmıştır.
Hosted Wallet Sahiplik cüzdanı Üçüncü kişi tarafından yönetilen ve kullanıcı adına kriptopara alım-satım ve saklama faaliyetlerinin gerçekleştirildiği cüzdanı ifade eder.
Hot Storage Sıcak depolama Kriptoparalara hızlı erişim sağlayan özel anahtarların çevrimiçi ortamda depolanmasını ifade eder.
Iceberg Order Buzdağı Emirleri Alım satım işlemlerinde, toplam emir tutarının, küçük parçalara bölünerek işlemin tamamlanmasını ifade eder.
Ichimoku Cloud Ichimoku Bulutu Potansiyel destek ve direnç noktalarının yanı sıra piyasanın trend gidişatı hakkında kullanıcılara öngörü sağlamayı amaçlayan bir teknik analiz türünü ifade eder.
In-Game Tokens Oyun İçi Jetonlar Oyun içerisinde seviye atlamak, karakter yükseltmek veya oyun içerisindeki alışverişi gerçekleştirmek için kullanılmaktadır.
Impermanent Loss Geçici Kayıp Bir kriptoparanın havuza yatırıldığı andaki fiyatın ve kriptoparanın güncel fiyatı ile arasındaki farkı ifade etmek için kullanılan bir kavramdır. Fiyat düşse de yükselse de geçici kayıp yaşanması durumu mevcuttur.
Initial Coin Offering (ICO) Öncü koin arzı Dağıtık ağ yapısının oluşturulmasında ve/veya belli bir proje özelinde kripto varlık veya fiyat/ para birimi karşılığı çıkarılan jeton aracılığıyla gerçekleştirilen fon toplama faaliyetlerini ifade eder.
Initial Dex Offering (IDO) İlk Merkeziyetsiz Borsa Arzı Yeni geliştirilmiş bir kriptopara projesi için merkeziyetsiz kriptopara alım satım platformları aracılığıyla fon toplanmasını ifade eder.
Initial Exchange Offering (IEO) İlk Borsa Arzı Yeni geliştirilmiş bir kriptopara projesi için merkezi kriptopara alım satım platformları aracılığıyla fon toplanmasını ifade eder.
Initial Game Offering (IGO) İlk Oyun Arzı Kullanıcıların blokzinciri tabanlı oyun projelerinin jetonlarına ve oyun içi eşyalarına erken erişmesini sağlamaktadır. Bu sayede, geliştirici şirket veya kişiler tarafından projelerinin devamlılığı ve sürdürülebilirliği için sermaye toplanmaktadır.
Initial Public Offering (IPO) Halka İlk Arz Özel şirketlerin yatırım sermayesini artırmak için hisse senetlerini halka ilk defa arza edilişini ifade eder.
Initial Token Offering (ITO) Öncü jeton arzı Ethereum üzerinde gerçekleştirilen joten arzını ifade eder. İşlev olarak öncü koin arzı ICO) ile hemen hemen aynı olsa da Ethereum üzerinde gerçekleştirilen işlem çeşitliliğine dikkat çekmek amacıyla ayrıca isimlendirilmektedir.
Inflation Enflasyon Bir para biriminin satın alma gücünün zayıflamasını ifade eder.
Inverted Hammer Candlestick Ters Çekiç Mum Formasyonu Bir kriptopara varlığının fiyatının tepe noktadan sektikten sonra alçalışa geçtiği durumu ifade eder. Fitil gövdenin yukarısında ve gövdeden en az iki kat daha uzundur.
Input Girdi Transfer edeceğiniz kriptoparanın, adresinize nasıl geldiğini gösteren referans değeri ifade eder. Örneğin, cüzdanınızdan 0.5 BTC göndermek istediğinizde, 0.5 Bitcoin'in, bulunduğu adrese hangi adresten/adreslerden geldiği, transfer işlem dökümüne girdi olarak eklenir.
Interoperability Birlikte İşlerlik Oyun dünyasında farklı sistemlerin bir arada çalışması durumunu ifade eder. Oyun deneyimini sağlayan donanımsal ve yazılımsal araçların birlikte çalışarak bu deneyimi zenginleştirmesidir.
Know Your Customer (KYC) Müşterini Tanı Kullanıcı bilgilerinin, merkezi bir kurum tarafından onaylandığı bilgi doğrulama sistemini ifade eder.
Ledger Kayıt defteri Finansal işlemlerin kayıt altına alındığı, eklenen kayıtların silinemediği, sadece yeni kayıtların eklenebildiği kayıt defterini ifade eder.
Lightning Network Yıldırım ağı Blokzinciri üzerinde çalışan ikinci katman ödeme protokolüdür. Aynı adrese yönlendirilen ödeme işlemlerinin tümünün hızı arttırmak ve maliyeti düşürmek amacıyla tek bir işlem içinde gönderilmesini sağlayan ağ yapısını ifade eder. Böylece, Bitcoin'in ölçeklenebilirlik sorununu çözeceği öngörülmektedir.
Liquidity Likidite Kriptopara alım satımında likidite, kriptopara alış ya da satış işlemlerinde, hedeflenen fiyatı değiştirmeden veya çok düşük oranlarda değişerek gerçekleşmesini sağlayacak miktardaki fonun hazır bulunmasını ifade eder.
Mainnet Ana Ağ Blokzinciri üzerinde katılımcıların işlemleri gerçekleştirebileceği, herkesin erişimine açık ve çalışır durumda olan ana ağı ifade eder.
Market Maker Piyasa Yapıcı Alış fiyatının, kullanıcı tarafından bir kriptoparaya, güncel olan en düşük fiyatından daha düşük bir fiyatla alım emri vererek sahip olma veya güncel en yüksek fiyattan daha yüksek fiyata satılması durumunu ifade eder.
Market Taker Piyasa Alıcı Alış satış fiyatının, kullanıcı tarafından belirlenmediği durumlarda, bir kriptoparanın güncel fiyatından alınması veya satılması durumunu ifade eder.
Market Order Piyasa Emri Kriptopara alım satım işlemlerinin, güncel piyasa fiyat ile gerçekleştirildiği emir türüdür.
Masternode Anadüğüm Blokzinciri ağında işlem onaylama, işlem gizliliğini sağlama gibi görevleri gerçekleştirmek için özel olarak yetkilendirilen veya oylama ile seçilen tam düğümleri (fullnode) ifade eder.
Max Supply Maksimum arz miktarı Kriptoparanın üretilmiş ya da üretilecek toplam adedini ifade eder. Üretim adedi sınırlandırılmış kriptoparalar daha değerli kabul edilir ancak bazı kriptoparalar sınırsız olarak üretilebilir.
mBTC MBTC mBTC / MiliBTC, Bitcoin'in 1000 parçasından birini ifade eder. (1 mBTC = 0.001 BTC)
Megahash Mega İşlemci Gücü Madencilikteki işlem gücü için kullanılan ölçü birimidir. Donanımların güç kapasitesini açıklar. 1 mega işlem gücü 1.000.000 işlemci gücüne eşittir.
Merkle Kökü Merkle Root Blokzinciri bloğunda yer alan işlemlerin birbirleri ile eşleşerek kriptografik özetlerinin alınması sonucunda ortaya çıkan ve tüm işlemlerin kriptografik özetini (hash) içeren sonuncu ve benzersiz kriptografik özeti ifade eder.
Merkle Tree Merkle Ağacı Blokzinciri bloğunda yer alan ve kriptografik özeti (hash) alınmış işlemlerin, tek bir kriptografik özet elde edilene kadar birbirleriyle eşlenerek kriptografik özetinin çıkarıldığı ağaç yapısıdır. İşlem listesinde yer alan her işlem, kendinden sonraki işlem ile birleştirilerek hash'lenir. Bu işlem, listede tek bir işlem kalana kadar devam eder.
Metaverse Öte Evren Sanal gerçeklik ve artırılmış gerçeklikle oluşturulan dijital dünyaları ifade eder. Metaverse platformlarında; arsa, ev, eşya gibi birçok nesne sahibi olunabilir.
Microbitcoin (μBtc) MikroBitcoin Bitcoin'in 1 Milyonluk parçasından birini ifade eder. (1 μBTC = 0.000001 BTC) (Bkz. Bit)
Microtransaction Mikroişlem Dijital ortamdaki bir ürün veya hizmet karşılığı yapılabilecek küçük tutarlı işlemleri ifade eder.
Mineable Madenciliği mümkün kriptopara Madencilik faaliyeti ile elde edilen kriptoparaları ifade eder. Bu tür kriptoparalar, başarılı bir şekilde karışık algoritmik yapıları çözen madencilere teşvik mahiyetinde verilmektedir, bunun karşılığında ise işlemler onaylanır ve böylece yeni oluşturulan blok, zincire eklenir.
Miner Madenci Kriptopara transfer işlemlerini doğrulayan, doğrulama işlemi karşılığından ödül olarak kriptopara alan ve kriptopara üreten cihazlar ve bu cihazları yöneten kişiler) madenci olarak adlandırılır.
Mining Madencilik faaliyeti Yeni kriptopara birimlerinin oluşturulması, blokların doğrularak zincire eklenmesi ve kriptopara transferlerini ifade eder.
Mining Pool Madencilik havuzu Madencilerin doğrulama işlemleri için kullandıkları işlem güçlerini zincirin bir sonraki bloğunu oluşturmak üzere yönlendirdikleri ve ölçek ekonomisinin sağlandığı yapıyı ifade eder. Madencilik havuzundaki sisteme göre madenciler, ödülleri anlaşmalara göre bölüşürler.
Mining Reward Madencilik ödülü Madencilik ödülü, transfer işlemlerinin doğrulanması sonucunda yeni üretilen kriptoparaların ve blokta kayıtlı transferler için ödenen ücretlerin toplamını ifade eder.
Mining Rig Madencilik donanımı Madencilik için kullanılan bilgisayar türünü ve bilgisayar donanımını ifade eder. Bu donanım sadece madencilik faaliyeti yapmak amacıyla bir araya getirilmiş olabileceği gibi zaman zaman madencilik yapmak üzere çalıştırılıyor da olabilir.
Mint Mint Etmek NFT’lerin bir blokzinciri üzerinde üretilmesi işlemine verilen addır. Dijital varlıklar mint edilerek, blokzinciri üzerinde NFT’ye dönüştürülürler.
Mixing Service | Tumbler Karıştırma işlemi Kriptopara birimlerinin kime ait olduğunun ve ne gibi işlemlerin yapıldığının takibini zorlaştıracak şekilde transfer edilen kriptoparaların adreslerini diğer işlemlerle karıştırılmasını ifade eder.
Mnemonic Phrase Anımsatıcı ifade Kriptopara cüzdanlarını ve içerisinde yer alan varlıkları güvende tutmak amacıyla gerektiğinde cüzdandaki fonların başka bir cüzdana aktarılmasını sağlayan sıralı kelime grubunu ifade eder.
Move to Earn (M2E) Hareket Ederek Kazan GPS takibi ve hareket sensörleri ile edilen hareketlerin algılanması sonucu koin (coin), jeton (token) veya NFT gibi yollarla kullanıcıların kazanç elde etmesini amaçlayan sistemdir.
Multi-Signature (Multisig) Çoklu İmza Ek güvenlik katmanı sağlamak amacıyla kriptopara transferlerinde bir işleminin yetkilendirilmesini sağlamak için birden fazla anahtarın kullanılmasını gerektiren işlemleri ifade eder.
Network Blokzincirin bağlı olduğu veri transfer ağını ifade eder.
No-Coiner Kriptopara karşıtı Portföyünde kriptopara birimi olmayan ve genel olarak kriptopara biriminin başarısız olacağına inanan kişileri tanımlamak için kullanılır.
Node Düğüm Bir blokzincirindeki katılımcı tarafından işletilen defterin kopyasını ifade eder. Kriptopara blokzinciri ağlarında, düğümlerin işlem onayı yetkisi yokken, bazı ağlarda düşük işlemci gücü tüketimi nedeniyle düğümler işlem onayı yapabilmektedir.
Non-Custodial Vesayetsiz Kriptopara cüzdanlarının özel anahtarlarını ve buna tanınan tüm yetkilerinin yalnızca kullanıcıda olmasını ifade eder.
Non-Custodial Wallet Gözetimsiz Cüzdan Bir kriptopara cüzdanının tüm sorumluluğunun ve kontrolünün kullanıcının elinde olduğu bir cüzdan türüdür. Bu cüzdanda bilgiler aracısız bir şekilde saklanmaktadır.
Non Fungible Token (NFT) Benzersiz Jeton NFT’ler, gerçek dünyada yer alan nesneleri temsil eden dijital varlıkları ifade eder.
Off-chain Transaction Zincir dışı transfer Blokzinciri ağına yazılmayan ve paralel blokzinciri ağı (Liquid, Ligthing vb.) üzerinde gerçekleştirilen transfer işlemlerini ifade eder.
Offline Storage Çevrimdışı Depolama Çevrimdışı ortamda USB sürücüsü, veri depolama ortamı gibi fiziki güvenli saklama ortamında) gerçekleşen kriptopara saklama faaliyetlerini ifade eder.
Orphan Block Eskimiş / Reddedilmiş Blok Orphan/Stale Block, doğrulanan ancak blokzincirine kabul edilmeyen blokları tanımlamak için kullanılır. Aynı verileri içeren başka bir blok daha önce onaylandığında, daha sonra gelen blok reddedilir ve blokzincirine dahil edilmez.
Output Çıktı Transfer edilen kriptopara miktarının, hangi adres(ler)e gönderileceği, kriptopara transferine çıktı olarak eklenir. Çıktı da girdi gibi referans olarak gösterilir. (Bkz. Input / Girdi)
Over the Counter (OTC) Tezgah Üstü İşlemler Organize olmamış piyasalarda gerçekleşen işlemlerdir. Tezgah üstü piyasalarda işlemler, alıcı ile satıcı arasında telefon, internet gibi araçlar ile gerçekleştirilir.
Paper Wallet Kağıt cüzdan Kriptoparaların herhangi bir dijital ortama ihtiyaç duymaksızın özel adres/açık adresinin okunabilmesine imkanimkân sağlayan QR koduyla birlikte yer aldığı fiziki belgeyi ifade eder.
Parabolic SAR Parabolik SAR Bir kriptoparanın kısa vadeli hareketlerinin incelendiği bir teknik analiz indikatörüdür.
Pay-Per-Last-N-Shares Son N Pay Başına Ödeme Madencilerin kazdıkları son bloktan başlanarak geriye doğru giden N sayısı göz önünde bulundurularak ödüllendirildiği sistemi ifade eder. Madencilik havuzu kapsamında kullanılan bir kavramdır.
Pay-Per-Share Pay Başına Ödeme Madencilerin dahil oldukları maden havuzunun sağladığı pay doğrultusunda onlara ödenen sabit ödül miktarını ifade eder. Madencilerin bu alması için blok bulup bulmamaları önemli değildir. Bir madencilik havuzunda bulunan herkese bu sabit pay ödenir.
Peer To Peer (P2P) Eşler arası Merkezi bir sunucuya ihtiyaç olmaksızın blokzinciri ağı üzerindeki düğümler arasında doğrudan gerçekleşen veri paylaşımı ile ortaya çıkan dağıtık ağ yapısını ifade eder.
Permissioned Ledger İzinli kayıt defteri Belirli koşulları taşıyan katılımcılara erişim izni ve kayıt yetkisi veren blokzinciri defterini ifade eder.
Play to Earn (P2E) Kazanmak İçin Oyna Masaüstü veya mobil cihazlarda, oyun oynayarak çeşitli ödüllerin kazanıldığı oyun modelini ifade eder.
Pre-Mine Önceden kazılmış Piyasada kriptopara işlemleri başlamadan çok önce yazılım ekibi tarafından üretilen ve kaynak kod diğer madencilere dağıtılmadan önce blokzinciri geliştiricileri tarafından bir adrese/cüzdana dağıtılan miktarı ifade eder. Özellikle ilk kriptopara arzında veya geliştirme aşamalarında belirli özellikler için kaynağa ihtiyaç duyuluyorsa ortaya çıkacaktır.
Private Blockchain Kapalı blokzinciri Sadece izin verilen katılımcıların erişmine açık olan ve izne bağlı olarak mutabakat sağlanan blokzincirini ifade eder.
Private Key Özel anahtar Cüzdanda yer alan kriptoparaların kullanılabilmesi için ihtiyaç duyulan ve kriptopara adreslerinin sahipliğini garanti altına alan gizli ve özel anahtarları ifade eder. Üretilen her bir genel adresin özel anahtarı da bulunmaktadır ve yapılan işlemler özel anahtarlar yoluyla şifrelenerek ağa gönderilir.
Proof Of Authority (PoA) Yetki ispatı Blokzincirindeki işlem bloklarının doğrulanması için kullanıcıların kimlik ve itibarlarını kullandıkları alternatif bir protokol türünü ifade eder.
Proof Of Burn (PoB) Yakım ispatı Blokzinciri üzerindeki madencilerin, sahip oldukları kriptoparaları yakarak blokları oluşturdukları protokolü ifade eder.
Proof Of History (PoH) Tarih ispatı Blokzinciri üzerindeki işlemlerin tarihsel sırası ile doğrulandığı, doğrulanan işlemlerin arasında geçen zamanı kaydederek işlemlerin doğru bir şekilde ilerleyip ilerlemediğini kontrol eden protokolü ifade eder.
Proof Of Stake (PoS) Pay ispatı Blokzinciri üzerindeki katılımcıların sahip oldukları kriptopara miktarına göre yeni işlemlerin doğrulandığı blokzincirine yeni zincir ekleme ve böylece yeni token kazanma imkanıimkânı tanıyan mekanizmayı ifade eder.
Proof Of Work (PoW) İş ispatı Yapılan işlem doğrulamalarından, cüzdanda bulunan kriptopara miktarının üretilmiş toplam kriptopara oranında pay kazanılan kriptopara madencilik çeşidini ifade eder.
Protocol Protokol Bir ağdaki etkileşimleri tanımlayan, genellikle fikir birliği, işlem doğrulaması ve ağa katılım şartlarını içeren kuralları ifade eder.
Public Address Açık Adres Özel anahtarların aksine, herhangi bir yerde paylaşılabilecek bir bilgi niteliğindeki adresleri ifade eder.
Public Blockchain Açık blokzinciri Herkesin erişimine ve katılımına açık, tüm katılımcıların eşit haklara sahip olduğu blokzincirini ifade eder.
Public Key Açık Anahtar Kriptoparaların alım – satımı ve depolanmasını gerçekleştirmek üzere cüzdanların ürettiği, tüm katılımcılarla paylaşılan adresi ve bu adresi oluşturan benzersiz kriptografik kod kümesini ifade eder.
Pump Ani Fiyat Artışı Kriptopara fiyatının kısa zaman dilimi içerisinde, rutin piyasa hareketlerinin aksine hızla yükselmesini ifade eder.
PvE (Player vs. Environment) Oyuncuya Karşı Çevre Oyuncuların yapay zekaya karşı oynadığı durumu tanımlamak için kullanılır. Tek başına veya gruplar halinde bilgisayara karşı oynanan oyunları içerir.
PvP (Player vs. Player) Oyuncuya Karşı Oyuncu Bir veya birden fazla oyuncuya karşı oyun oynanması durumunu ifade eder. Özellikle çevrimiçi oyunlarda sıklıkla kullanılan bir kavramdır.
QR Code (Quick Response Code) Karekod Barındırdığı yazılımın kamera aracılığıyla işlenerek okunmasını sağlayan veri dizisini temsil eden tek renkli bir desenden oluşan iki-boyutlu grafik bloğunu ifade eder.
Reckt Harap olmak Sahip olduğu Bitcoin veya kriptoparaları hatalı alım satım stratejisi ile alt üst olan kullanıcıların kullandığı bir terimdir.
Relative Strength Index (RSI) Göreceli Güç Endeksi Bir finansal varlığın alım satım hareketlerinin incelendiği bir momentum teknik analiz indikatörüdür.
Replicated Ledger Kayıt defteri kopyası Bir ağda yer alan kayıt defterlerinin güncel kopyasını ifade eder.
Resistance Direnç Teknik analizde kullanılan bir kavramdır. Yükselerek seyreden bir grafikte yükselişin son bulduğu noktadır. Direnç noktasına ulaşıldığı zaman fiyatların daha fazla yükselmesi beklenmez.
Retest Yeniden Test Etme Bir kriptopara varlık grafiğinin, destek veya direnç noktalarında kırıldıktan sonra grafiğin yeniden aynı noktaya temas etmesini ifade ede. Teknik analizde kullanılan bir kavramdır.
ROI - Return of Investment YGD - Yatırımın Geri Dönüşü Kriptopara madenciliği yapmak için donanım satın alma, altyapı, elektrik, soğutma maliyetleri ve işletme giderlerini de içeren maliyetlerin tamamının (ana paranın), kriptopara madenciliğinden elde edilen gelir ile geri kazanıldığı süreyi ifade eder.
Satoshi Nakamoto Satoshi Nakamoto Bitcoin teknik dokümanını yayınlayan ve ilk blokzincirini oluşturan, kimliği belirsiz kişi ya da kişiler. Dokümanın ve ilk blokzincirin Satoshi Nakamoto takma adıyla var olması, Bitcoin'in sahibi ve merkezi olmayan bir kriptopara olarak tanımlanmasına neden olmuştur.
Satoshi (Sats) Satoshi 100 milyon parçaya bölünebilen Bitcoin'in en küçük birimini ifade eder. Örn. Türk Lirası için kullandığımız Kuruş'un Bitcoin için karşılığı Satoshi'dir.
Scam Sahtekarlık Çevrimiçi ortamlarda, sahtekarlık ve dolandırıcılık amaçlı yapılan girişimleri ifade eder. Scam amacı olan kişiler; kullanıcıların bilgilerini kişisel çıkarları doğrultusunda ele geçirmeye çalışabilir.
Scam Coin Scam Koin Dolandırıcılık amaçlı oluşturulan kriptoparalardır. Kar yaptıktan sonra manipüle edilip bir anda yok olurlar. Kriptoparalar hakkında detaylı araştırma yaparak bu tarz kötü amaçlı girişimlerden korunmak mümkündür.
Second-Layer Solutions İkinci katman blokzinciri çözümleri Özellikle mikro ödemeler için blokzincirin ölçeklenebilirlik ve verimlilik sorunlarını çözmek amacıyla ana zincire paralel olarak çalışan blokzincirleri ifade eder.
Security Token Menkul Kıymet Jetonu Bir finansal değere sahip olan, geleneksel finans sisteminde yer alan varlıkların blokzinciri üzerinde çalıştığı jeton türünü ifade eder.
Seed Anahtar kelime Kriptopara cüzdanlarının kriptopara adreslerini üretirken kullandığı 2048 kelime arasından rastgele seçilen 12-24 kelimelik özel anahtarı ve cüzdanın başlangıç noktasını ifade eder.
Segregated Witness (Segwit) Ayrılmış Tanık Bitcoin kullanıcılarının artması sebebiyle işlem ücretlerinin maliyetlerini düşürmek ve daha kısa sürede doğrulama gerçekleştirebilmek amacıyla 1 Ağustos 2017 tarihinde Bitcoin blokzincirinde gerçekleştirilen teknik değişikliği ifade eder. Bu değişiklik ile beraber doğrulamada kullanılan ve oldukça yer kaplayan işlem imzaları işlem dökümünün dışına alınmıştır.
Selfish Mining Bencil Madencilik Madencilerin blokzincirine kattıkları blokları diğer madencilerden gizleyerek kar etmeyi amaçladıkları stratejiyi ifade eder.
Sentiment Analysis Duygu Analizi Toplulukların bir konu hakkındaki genel tutumunu inceleyen yaklaşımı ifade eder. Duygu analizi, bireylerin fikir ve görüşlerinden alınan verilerin, özel yazılımlarla ölçülmesi ile hesaplanır.
SHA-256 256 Bitlik Güvenli Kriptografik Özet Algoritması ABD Ulusal Güvenlik Birimi NSA) tarafından geliştirilen "Güvenli Kriptografik Özet Algoritması" temelli kriptografik veri şifreleme yöntemini ifade eder.
Shill Yem Kriptopara dünyasında bir çıkar karşılığında bir kriptopara veya jetonu her ortamda konuşmak, abartılı bir tanıtım yaparak piyasayı karıştırmak anlamında kullanılan bir kavramdır.
Side Chain Yan zincir Ana zincirle paralel olarak çalışan, ana zincirle yan zincir arasında transfer yapılabilmesine olanak sağlayan protokol ve kulları eksik kalmış sanırım) içeren blokzincirini ifade eder. ikinci katman blokzincir çözümlerinin bir parçasıdır.)
Smart Contract Akıllı Sözleşme Blokzinciri ağı üzerinde yer alan veriler üzerinde sınırları önceden belirlenen bir akış içerisinde işlem yapılmasını sağlayan ve güvenli bir bilgisayar ağı tarafından doğrulanan merkezi olmayan platformu ifade etmektedir. Hukuki bağlayıcılık taşımayan akıllı sözleşmeler, tarafların zincirin içeriği hakkında anlaşarak kriptografik olarak imzalanmasıyla blokzinciri ağına yüklenmektedir.
Soft Fork Yumuşak çatallanma Madencilerin yazılımlarını yükseltmesini gerektiren ve zincirde önceden geçerli olan işlemlerin geçersiz kılındığı zorunlu olmayan teknik değişikliği ifade eder.
Softcap Alt Limit Koin arzı sürecinde bir yatırımcıdan alınabilecek en düşük yatırım limitini ifade eder. Belirlenmiş olan alt limit sağlanmadığı sürece öncü coin koin arzı gerçekleştirilemez.
Stable Coin Stabil kriptopara Üreticisi tarafından karşılığında 1:1 oranında itibari para rezervi tutulan ve kriptopara alım satım platformlarında USD, EUR, GBP, JPY vb para birimleri yerine kullanılan kriptoparalar. Örn. USDT Tether), Pax Paxos Standart), TUSD True USD) vb.) Ancak alım satım platformlarındaki işlem komisyonları nedeniyle bu kriptoparaların fiyatları 1 birim üzerinde ya da altında olabilmektedir.
Staking Paydaşlık Kriptoparaların satın alınarak bir süreliğine cüzdanda tutulması ve işlemleri doğrulamak için cüzdanın açık tutulmasını ifade eder.
Stagflation Stagflasyon Stagnasyon (durgunluk) ve enflasyonun aynı zamanda gerçekleştiği durumu ifade eder.
Stale Block Hükümsüz blok Hâlihazırda başarılı bir şekilde çözülmüş bir blok yapısının geçersiz kabul edilerek, tekrar kullanılmasının mümkün olmamasını ifade eder.
Support Destek Teknik analizde kullanılan bir kavramdır. Bir grafik üzerinde fiyatların en düşük olduğu noktayı ifade eder. Düşerek seyreden bir fiyat grafiğinin destek noktasından sonra düşmeye devam etmesi beklenmemektedir.
Symbol/Ticker Kısa kod Kriptoparaların 3-4 karakterlik kısa kodları Bitcoin BTC, Ethereum ETH, Litecoin LTC vb.)
Taint İz analizi İki farklı kriptopara adreslerinin transfer hareketleri incelenerek birbiriyle olan yakınlığının incelenmesine verilen isimdir. Genellikle çalıntı hesapların araştırılmasında kullanılan bir yöntemdir.
Tangle Arapsaçı IOTA adı verilen kriptopara tarafından geliştirilen ve blokzinciri teknolojisinden farklı olarak hiçbir işlem ücreti olmadan varlık transfer edilmesini sağlayan ve kullanıcılar tarafından doğrulamaların gerçekleştirildiği alternatif teknolojiyi ifade eder.
Technical Analysis Teknik Analiz Bir finansal varlığın, grafiğinde yer alan geçmiş fiyat bilgilerine bakılarak piyasaların gelecekte hangi yönde hareket edeceğini tahmin etmek için kullanılır.
Testnet Test ağı Geliştiriciler tarafından test aşamasında kullanılan, alternatif niteliğinde olan ve maddi değer taşımayan blokzincirini ifade eder.
Timelock/Locktime Zaman kilidi Belli bir işlemin gerçekleşmesi için belli bir sürenin geçmesini veya blokzincirinin belli bir yüksekliğe ulaşmasını gerektiren bir tür ilkel akıllı sözleşme modelini ifade eder.
Timestamp Zaman damgası Belli bir işlemin gerçekleştiği zamanı ifade eden ve genellikle yıl-ay-gün-saat-dakika-saniye formatında belirtilen zaman bilgisini ifade eder.
To The Moon Ay’a doğru Bitcoin veya başka bir kriptoparanın fiyatının aniden hızlı yükselmesini veya yeni bir zirveye ulaşmasını anlatmak için kullanılır.
Token Jeton Dağıtık defter teknolojisinin kriptoparalar haricinde bir diğer uygulama örneği olarak ortaya çıkmıştır. Mevcut bir blokzinciri üzerinde bir proje ekosistemi içerisinde belli bir değer veya faydayı temsil eden dijital kripto varlıkları ifade eder. Ethereum’un akıllı sözleşmeleri üzerinde üretilen projeler buna örnek olarak verilebilir.
Token Generation Event Jeton Üretme Etkinliği Ethereum jetonlarının oluşturulma tarihini ifade eder.
Tokenize Jetonlaştırma Herhangi bir ürün veya hizmetin dijital dünyada dijital varlık olarak karşılığının alım – satım işlemlerine konu olmasını ifade eder.
Tor Soğan yönlendiricisi Kullanıcının konum ve veri bilgisini gizleyerek anonim iletişim kurulabilmesine olanak sağlayan The Onion Router projesinin kısaltmasını ifade eder.
Total Supply Toplam miktar Bir kriptoparanın piyasada işlem gören toplam adedini ifade eder.
Transaction İşlem Bir blokzincirinde kriptoparalar ile gerçekleştirilen herhangi bir işlemi ifade eder.
Transaction Fee İşlem ücreti Kriptopara transferlerinde işlemlerin güvenilir ve doğru bir şekilde gerçekleştirilmesini sağlayan madenciye işlem mukabilinde verilen ücreti ifade eder
Transaction ID İşlem kodu Kriptopara transferleri gerçekleştiğinde oluşturulan, işlemlerin blokzincir gezginlerinde takip edilmesine imkanimkân veren benzersiz kod kümesini ifade eder.
TRC-20 TRC-20 Tron blokzinciri üzerinde, akıllı kontratlara kriptopara olarak kullanılmak üzere jetonların entegre edilmesi için kullanılan bir jeton standardıdır.
Triangle Üçgen Formasyonu Bir süre zıt yönlerde seyreden iki trend çizgisinin sıkışarak bir noktada birleşmesini ifade etmek için kullanılan bir teknik analiz yöntemidir. Alçalan, yükselen ve simetrik olmak üzere üç çeşidi bulunmaktadır.
Trustless Güvenilir Blokzincirinde gerçekleştirilen işlemlerin doğruluğunun ispatı için herhangi bir üçüncü kişiye ihtiyaç duyulmamasını ifade eder. Blokzinciri yapı itibariyle her bir kullanıcı/katılımcının güvenini kazanmış bir sistem üzerine kuruludur.
Unconfirmed Onaylanmamış Bir işlemin madenci tarafından onaylanmamış ve blokzincirine eklenmemiş halini ifade eder.
Unpermissioned Ledger İzne tabi olmayan kayıt defteri Herhangi bir koşul aramaksızın herkesin erişimine ve işlemine açık olan blokzincir yapısını ifade eder.
Unspent Transaction Output (UTXO) Harcanmamış işlem çıktısı Blokzincirde gerçekleşen işlem dökümünde transfer edilen kriptoparanın transfer edildiği adresten çıkmadığını ve harcanabilir olduğunu ifade eder.
Utility Token Fayda Jetonu Blokzincirinde geliştirilen bir projenin sunduğu hizmetlere, kullanıcıların erişim sağlaması için kullanılan jeton türünü ifade eder.
Validator Doğrulayıcı Blokzincirinde gerçekleşen işlemlerin ‘hukuka’ uygun ve çifte harcamaya yadayâda kötü niyetli işlemlere konu olmadığı gibi zincirin güvenliğine ilişkin hususlarda doğrulamakla görevli olan cihazı veya cihazı yöneten kişiyi ifade eder.
Vanity Address Özel Adres Kullanıcıların kendi istekleri doğrultusunda kendileri için kişiselleştirdikleri bitcoin veya kripto adreslerine özel adres denir.
Vires in Numeris Sayıların Gücü Latince bir kavramdır ve Bitcoin’in mottosu olarak kullanılır. Bitcoin kriptografi ile şifrelenen dijital bir para olduğu için çeşitli rakam dizilerinin kullanıldığı kodlardan oluşmaktadır. Bu matematiksel kodlar Bitcoin için güçlü bir altyapı oluşturmakta ve Bitcoin'in sayılardan aldığı gücü sağlamaktadır.
Virtual Reality (VR) Sanal Gerçeklik Oyun sektöründe oyunların iki boyutlu dünyadan çıkıp üç boyutlu olarak deneyimlenmesini sağlar. Görme, duyma, dokunma, hatta koku gibi duyuları harekete geçiren donanımsal teknolojiler ile desteklenmektedir.
Virtual Currency Sanal para ABD Vergi Dairesi IRS) sanal parayı "Bir değişim aracı, bir hesap birimi ve / veya bir değer saklama aracı olarak çalışan ve herhangi bir yargı alanında yasal ihale statüsüne sahip olmayan bir değerin dijital temsili" olarak tanımlamaktadır.
Virtual Land Sanal arazi Metaverse dünyasında bulunan dijital arazilere verilen isimdir. Alım satımı yapılabilmektedir ve kullanıcılara avatarları ile yer alabilecekleri çeşitli kullanım alanları sağlamaktadır.
Volatile Dalgalı/Hareketli Fiyat Düzensiz olarak yükselen ve alçalan kriptopara fiyat hareketlerini ifade eder.
Volatility Yüksek Fiyat Hareketliliği Düzensiz olarak yükselen ve alçalan kriptopara fiyat hareketlerini ifade eder.
Volume Weighted Average Price (VWAP) Hacim Ağırlıklı Ortalama Fiyat Hacim ağırlıklı ortalama, teknik analizde bir kriptopara varlığının belirli bir zaman dilimi içerisindeki hacme göre alınmış ortalama fiyatının bulunduğu bir gösterge olarak kullanılmaktadır.
Wallet Cüzdan Kriptoparaları depolamak için kullanılan, gizli anahtarları saklayan cüzdan oluşumunu ifade eder. Masaüstü, yazılım, donanım, kağıtkâğıt gibi çeşitli türleri vardır.
Whale Balina Bitcoin dünyasında da piyasaya erken giren, cüzdanında 1,000 ve üzeri sayıda Bitcoin’i olan kullanıcılarına denir. Klasik finans dünyasının konuşma dilinde kullanılan balina terimi büyük ve etkili bir yatırımcı anlamında kullanılır.
Web 3.0 İnternet 3.0 İnternetteki algoritmaların yapay zeka ile çalıştığı ve web üzerindeki verilerin merkeziyetsiz çalıştığı internet sürecini ifade eder.
Wedge Takoz Formasyonu Bir kriptopara varlığının grafik üzerinde yer alan fiyat eğrilerinin birbirine yaklaştığı durumu ifade etmek için kullanılan bir teknik analiz türüdür. Yaklaşan çizgilerin birbiriyle kesişmeden formasyonun tamamlanması beklenir. Alçalan ve Yükselen olmak üzere iki adet türü vardır.
Whitepaper Teknik doküman Kriptopara arzında bulunan bir proje ekibinin, projenin teknik detaylarını ve ekip olarak edindikleri misyon ve vizyonu yol haritaları ile beraber ortaya koyan dokümanı ifade eder.
Yield Farming Verim Çiftliği Kullanıcıların gelecekte kar etmek amacıyla ellerindeki kripto varlıkları ödünç vermesi veya bir likidite havuzuna stake etmesi durumunu ifade eder.
Zero Confirmation Transaction Onaylanmamış işlem Transfer gerçekleştikten sonra işlemin henüz madenci tarafından onay almadığını ifade eder.