Sanat ve Kripto Dünyasının İş Birliği: NFT (Non-Fungible Token) Nedir?

Non-Fungible Token (NFT) kelime anlamıyla aynı özellikte yani kendi türünden başka bir jeton ile takası yapılamayan kriptografik bir dijital varlıktır. NFT'ler, sağladığı çözümler sayesinde kullanım alan ve konuları artmış ve son bir kaç yıldır daha popüler olmuştur. NFT (Non – Fungible Token) nedir ve NFT’ler nasıl çalışır sorularının cevaplarını bu yazıda bulabilirsiniz.

NFT Nedir?

NFT; sanat, müzik, video, metin gibi türlere ayrılan ve gerçek dünyada yer alan nesneleri temsil eden dijital varlıklardır. NFT'ler, kriptoparalar ile alınıp satılırlar. Üretilen NFT'ler; blokzinciri teknolojisi ile tutulduğu için değiştirilememekte ve iptal edilememektedir.

NFT’ler Nasıl Çalışır? Sanat Nasıl Kriptoparaya Dönüşüyor?

İlk kez bir platformda üretilmiş bir NFT diğer bir platforma taşınarak direkt satışa veya açık artırıma çıkartılabilir. Bazı platformlarda ödeme işlemleri bilgisayar veya tarayıcılara kurulabilen sıcak cüzdanlar entegre edilerek yapılabildiği gibi bazılarında kendi yerleşik cüzdanları kullanılabilir. Fiziksel ve dijital varlıkların satışı, telif hakkı aktarımı ve saklanması işlem ve süreçlerinin, oluşturulan benzersiz, değiştirilemez jetonlar olan NFT'ler ile blokzinciri üzerinde gerçekleştirmenin asıl sağladığı, ürün veya eserin direkt yaratıcısından alınması ve orijinalliğinin, dolaşımının, sahipliğinin sonradan değiştirilemeyecek şekilde blokzincirine kaydolmasıdır.

Bir NFT’ye Sahip Olmak Ne Anlama Gelir?

NFT satışı; en basit şekliyle bir varlığın, dosya ile üretici kişisinden alıcı kişisine aktarılmasıdır. Bu varlık bir sanat eseri, müzik veya metin olabilir. Bir NFT satın alındığında, o dijital varlığa sahip olunur. NFT'si satın alınan dijital dosyanın tüm telif hakları, satın alan kişiye geçer. NFT'yi satın alan kişi daha sonra o eseri, kendisi de ayrıca satışa çıkarabilir.

NFT’ler Kullanıcılara Ne Sağlıyor?

NFT'lerin sağladıklarının başında dijital sahiplik ve mülkiyet hakları çözümü ve varlıkların dijital ortamda gerçek değerine ulaşabilmesi geliyor. Gerçek dünyadaki somut nesneleri veya dijital ortamda üretilmiş eserleri saklamak, direkt satışa veya açık arttırmaya çıkartmak işlemleri NFT'lerin oluşturulduğu platformlarda gerçekleşiyor. Platformlar da NFT'lerin hangi alan veya konuda olduğuna bağlı olarak ayrışıyor.  Örneğin en fazla kullanıcıya sahip popüler NFT platformları arasında dijital koleksiyonların yoğunlukta olduğu Rarible, sanal gerçeklik ortamları oluşturulabilen Decentraland, oyunlarla ilgili dijital koleksiyonların ağırlıkta olduğu Enjin, dijital sanat eserlerinin NFT'leri için popüler olan Nifty Gateaway ve SuperRare, belki de tüm konularda dijital telif hakkı için kullanılan Opensea yalnızca birkaç örnek. Bunlar ve daha birçok platformun birinde kendi NFT'nizi oluşturabilirsiniz veya istediğiniz ürün veya eseri satın alabilirsiniz. NFT jetonlarını kriptoparalardan ayıran en önemli özelliği bölünememesidir. NFT'ler yalnızca bir bütün olarak transfer edilebilir.

NFT’lerin Sanatsal Değeri

Sanatçıların, kripto sanatçıların ürettiği herhangi bir fiziksel ve dijital eserin satışı, telif hakkı aktarımı ve saklanması işlemleri ve süreci, oluşturulan NFT'ler ile blokzinciri üzerinde gerçekleştirilir. Bu ürün veya eserin, direkt yaratıcısından alınması ve orijinalliğinin, dolaşımının, sahipliğinin sonradan değiştirilemeyecek şekilde blokzincirine kaydolmasını sağlamaktadır.

NFT’lerin Eşsizliği

Bir eser blokzincirine kaydedilerek NFT haline getirilebilir. Bir NFT'ye sahip olan kişi, NFT'lerin blokzincirine kayıtlı olmasından dolayı değiştirilememesi ve iptal edilememesi sebebiyle o eserin tüm haklarının sahibi olmaktadır.

Tüm bu özellikler NFT için bir standart sunan ERC-721 jeton standardının kendi karakteristik özellikleri sayesinde gerçekleşmektedir. NFT'nin benzersiz olmasını sağlayan bu jeton standardı Ocak 2018’de William Entriken, Dieter Shirley, Jacob Evans, Nastassia Sachs tarafından ortaya atılmıştır ve akıllı sözleşme sağlayan jetonlara API sağlayan bir standarttır. ERC-721 standardı çok daha önce ortaya atılsa da uygulama zenginliğine Ethereum ağıyla kavuşmuştur.

Bir NFT Nasıl Oluşturulur? Herkes Bir NFT Üretebilir Mi?

Her şey NFT olabilir ve herkes ürettiği varlığı NFT olarak satışa çıkarabilir. Bir dijital varlığı, NFT olarak satışa çıkarmak ve açık arttırmaya koymak için birçok platform yer almaktadır. Dijital platformlar üzerinden NFT satışı gerçekleştirmek için bir dijital cüzdan gereklidir.

NFT'de jetonların sınırlı arzda ve kendi türünden başka bir jetonla takasının olmaması, NFT platformları aracılığı ile telif haklarının detaylarını da kapsayacak şekilde blokzinciri üzerinde varlık transferinin aracısız şekilde yapılması NFT'lerin daha da genişleyen alanlarda hayatımızda olacağının sinyallerini vermektedir.

NFT dünyasının favorilerini oluşturan NFT türlerini aşağıdaki yazıda detaylı şekilde bulabilirsiniz.  

NFT Türleri: NFT Dünyasının Favorileri
Son zamanlarda popülerliği ve konuşulma oranı ciddi oranda artan NFT’ler ve türleri hakkında tüm detayları bu yazıda bulabilirsiniz.